نمونه هایی از نا فرمانی ها

الف : تخلف از لشكر اسامه

پیامبر اکرم (ص) در ماه های آخر عمر مباركشان به همه بزرگان صحابه دستور دادند كه خود را آماده جنگ كنند و برای جنگ با روم به لشكر اسامه بپیوندند و فرمودند كه خدا وند لعنت كند هركسی را كه از لشكر اسامه تخلف نماید[1] البته عده ای امثال ابی بكر و عمر كه خود را سهیم در اسلام وذی الحق میدانستند به خود جرأت میدادند كه به بهانه های مختلف از فرمان رسول خدا (ص) سر پیچی كنند، گاهی به بهانه اینكه اسامه هنوز نوجوان است شروع به كارشكنی نمودند و باقی اصحاب را تحریك می نمودند و رفتن را به عقب انداختند تا جایی كه رسول خدا غضب ناك شده و خطبه خواندن و به اعتراض نا بخردانه آنان پاسخ گفتند، و هر بار كه اسامه میخواست حركت كند پیكی به دنبالش میفرستاندند و اورا به بهانه های مختلف به مدینه میكشاندند[2]و آن قدر بهانه جویی كردند تا اینكه بیماری رسول خدا  (ص) شدت گرفت و این بار دیگر همه عاشق  سینه چاك شده ، به بهانه دل نكندن از رسول خدا (ص) حركت لشكر را به تاخیر انداختند.با اینكه چندین مرتبه ، پیامبر خدا دستور به حركت دادند امادریغ از گوش شنوا ...[3]

ب : جلوگیری از وصیت پیامبر

هنگامی كه مرض رسول خدا (ص) شدت گرفت ، اصحاب سقیفه شروع به نا فرمانی علنی نمودند و اطراف رسول خدا را احاطه نموده بودند تا اوضاع را تحت كنترل داشته باشند- كه نقش بعضی از همسران پیامبر دراین ما جرا مشهود است[4]- رسول خدا (ص) برای آخرین  بار، حجت را بر آنان تمام كرد و فرمود : كاغذ و قلمی برایم بیاورید تا به شما وصیتی كنم كه پس از من هرگز گمراه نشوید، در این زمان عده ای به سر وصدا پرداختند و جو را متشنج كردند[5] و نگذاشتند كه رسول خدا (ص) وصیت كند و به آن حضرت را متهم به هذیان گویی نموده و گفتند كه پیامبر تب دارد و نمیداند چه میگوید! قران ما را بس است![6]

در كتب معتبر اهل سنت این واقعه گزارش شده است كه نمونه هایی از آن را درمتن ذكر می كنیم[7]

صحیح البخاری - البخاری - ج 7 - ص 9

باب قول المریض قوموا عنی حدثنا إبراهیم بن موسى حدثنا هشام عن معمر ح وحدثنی عبد الله بن محمد حدثنا عبد الرزاق أخبرنا معمر عن الزهری عن عبید الله بن عبد الله عن ابن عباس رضی الله عنهما قال لما حضر رسول اله صلى الله علیه وسلم وفی البیت رجال فیهم عمر بن الخطاب قال النبی صلى الله علیه وسلم هلم اكتب لكم كتابا لا تضلوا بعده فقال عمر ان النبی صلى الله علیه وسلم قد غلب علیه الوجع وعندكم القرآن حسبنا كتاب الله فاختلف أهل البیت فاختصموا منهم من یقول قربوا یكتب لكم النبی صلى الله علیه وسلم كتابا لن تضلوا بعده ومنهم من یقول ما قال عمر فلما أكثروا اللغو والاختلاف عند النبی صلى الله علیه وسلم قال رسول الله صلى الله علیه وسلم قوموا قال عبید الله وكان ابن عباس یقول إن الرزیة كل الرزیة ما حال بین رسول الله صلى الله علیه وسلم وبین ان یكتب لهم ذلك الكتاب من اختلافهم ولغطهم.

صحیح مسلم - مسلم النیسابوری - ج 5 - ص 75 – 76
حدثنا إسحاق بن إبراهیم أخبرنا وكیع عن مالك بن مغول عن طلحة بن مصرف عن سعید بن جبیر عن ابن عباس أنه قال یوم الخمیس وما یوم الخمیس ثم جعل تسیل دموعه حتى رأیت على خدیه كأنها نظام اللؤلؤ قال قال رسول الله صلى الله علیه وسلم ائتونی بالكتف والدواة ( أو اللوح والدواة ) اكتب لكم كتابا لن تضلوا بعده ابدا فقالوا ان رسول الله صلى الله علیه وسلم یهجر

وحدثنی محمد بن رافع وعبد بن حمید قال عبد أخبرنا وقال ابن رافع حدثنا عبد الرزاق أخبرنا معتمر عن الزهری عن عبید الله بن عبد الله بن عتبة عن ابن عباس قال لما حضر رسول الله صلى الله علیه وسلم وفى البیت رجال فیهم عمر بن الخطاب فقال النبی صلى الله علیه وسلم هلم اكتب لكم كتابا لا تضلون بعده فقال عمر ان رسول الله صلى الله علیه وسلم قد غلب علیه الوجع وعندكم القرآن حسبنا كتاب الله فاختلف أهل البیت فاختصموا فمنهم من یقول قربوا یكتب لكم رسول الله صلى الله علیه وسلم كتابا لن تضلوا بعده ومنهم من یقول ما قال عمر فلما أكثروا اللغو والاختلاف عند رسول الله صلى الله علیه وسلم قال رسول الله صلى الله علیه وسلم قوموا قال عبید الله فكان ابن عباس یقول إن الرزیة كل الرزیة ما حال بین رسول الله صلى الله علیه وسلم وبین ان یكتب لهم ذلك الكتاب من اختلافهم ولغطهم

نگاهی به روایت بخاری و مسلم

اگرچه بخاری با زرنگی خاص در روایت خود اسمی از  خلیفه دوم  نمیاورد ولی وقتی به همین روایت در باقی صحاح مراجعه میكنیم می بینیم كه به صراحت از عمر بن خطاب به عنوان گوینده این سخن یاد میكنند.

مفهوم ان الرجل لیهجر و غلب علیه الوجع  چیزی جز این نیست كه عمر نسبت نادانی به رسول خدا(ص) میدهد و این عمل او با هر نیتی كه باشد نشانگر از مخالفت صریح او با آیات قران است زیرا قران كریم میفرماید كه رسول ما از روی هوا و هوس چیزی نمیگوید و هر چه كه رسول ما میگوید وحی الهی است. وَمَا یَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى (3) إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَى (4) ( النجم )

و جای دیگر میفرماید: هر آنچه را كه رسول ما به شما داد بگیرید و از آنچه كه شما را باز داشت باز ایستید.

 وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ (حشر 7)

خلیفه و هم حزبانش خوب میدانستند كه هر جا رسول خدا (ص) از هدایت و  ضلالت – لن تضلوا- سخن به میان آورده است راه نجات را تمسك به قران و اهل البیت معرفی نموده است كه حدیث متواتر ثقلین گواه این مطلب است.

حدثنا عبد الله حدثنی أبی ثنا ابن نمیر ثنا عبد الملك بن أبی سلیمان عن عطیة العوفی عن أبی سعید الخدری قال قال رسول الله صلى الله علیه وسلم انى قد تركت فیكم ما ان أخذتم به لن تضلوا بعدی الثقلین أحدهما أكبر من الآخر كتاب الله حبل ممدود من السماء إلى الأرض وعترتی أهل بیتی الا وانهما لن یفترقا حتى یردا على الحوض [8]
( حدثناه ) أبو بكر بن إسحاق ودعلج بن أحمد السجزی ( قالا ) أنبأ محمد بن أیوب ثنا الأزرق بن علی ثنا حسان بن إبراهیم الكرمانی ثنا محمد بن سلمة بن كهیل عن أبیه عن أبی الطفیل عن ابن واثلة انه سمع زید بن أرقم رضی الله عنه یقول نزل رسول الله صلى الله علیه وآله بین مكة والمدینة عند شجرات خمس دوحات عظام فكنس الناس ما تحت الشجرات ثم راح رسول الله صلى الله علیه وآله عشیة فصلى ثم قام خطیبا فحمد الله وأثنى علیه وذكر ووعظ فقال ما شاء الله أن یقول ثم قال أیها الناس انی تارك فیكم أمرین لن تضلوا ان اتبعتموهما وهما كتاب الله وأهل بیتی عترتی ثم قال أتعلمون انی أولى بالمؤمنین من أنفسهم ثلاث مرات قالوا نعم فقال رسول الله صلى الله علیه وآله من كنت مولاه فعلی مولاه * وحدیث بریدة الأسلمی صحیح على شرط الشیخین *
[9]
 ( أخبرنی ) محمد بن علی الشیبانی بالكوفة ثنا أحمد بن حازم الغفاری ثنا أبو نعیم ثنا كامل أبو العلاء قال سمعت حبیب بن أبی ثابت یخبر عن یحیى بن جعدة عن زید بن أرقم رضی الله عنه قال خرجنا مع رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم حتى انتهینا إلى غدیر خم فأمر بروح فكسح فی یوم ما أتى علینا یوم كان أشد حرا منه فحمد الله وأثنى علیه وقال یا أیها الناس انه لم یبعث نبی قط الا ما عاش نصف ما عاش الذی كان قبله وانی أوشك ان ادعى فأجیب وانی تارك فیكم ما لن تضلوا بعده كتاب الله عز وجل ثم قام فأخذ بید علی رضی الله عنه فقال: یا أیها الناس من أولى بكم من أنفسكم؟ قالوا الله ورسوله اعلم‘ قال من كنت مولاه فعلی مولاه *
هذا حدیث صحیح الاسناد ولم یخرجاه *
[10]
این روایات آنچه را كه گفته شد، به صراحت نشان میدهد.
اینجا بود كه خلیفه گزینه اول را انتخاب میكند و نظریه جدایی قران و عترت  را با نسبت دادن هذیان به رسول خدا (ص)  پایه گذاری میكند.
[11]



 [1] این مطلب را شهرستانی در الملل و النحل ج 1 ص 22 مقدمه چهارم در باب اختلافات صحابه چنین نقل نموده است الخلاف الثانی فی مرضه أنه قال : ( جهزوا جیش أسامة لعن الله من تخلف عنه ) المواقف ایجی ج 3 ص 650

[2]   ابن سعد- محمد- الطبقات الكبرى - ج 2 - ص 248 - 250
 الحلبی - السیرة الحلبیة - - ج 3 - ص 227 - 228
لما كان یوم الاثنین لأربع لیال بقین من صفر سنة أحدى عشرة من الهجرة أمر صلى الله علیه وسلم بالتهیؤ لغزو الروم فلما كان من الغد دعا صلى الله علیه وسلم أسامة ابن زید فقال سر إلى موضع قتل أبیك فأوطئهم الخیل فقد ولیتك هذا الجیش فاغز صباحاعلى أهل أبنى وحرق علیهم واسرع السیر لتسبق الأخبار فإن ظفرك الله علیهم فأقل اللبث فیهم وخذ معك الأدلاء وقدم العیون والطلائع معك فلما كان یوم الأربعاء بدأ به صلى الله علیه وسلم وجعه فحم وصدع فلما أصبح یوم الخمیس عقد صلى الله علیه وسلم لأسامة لواء بیده ثم قال اغز باسم الله وفی سبیل الله وقاتل من كفر بالله فخرج رضی الله تعالى عنه بلوائه معقودا فدفعه إلى بریدة وعسكر بالجرف فلفم یبق أحد من وجوه المهاجرین والأنصار إلا اشتد لذلك منهم أبو بكر وعمر وأبو عبیدة بن الجراح وسعد بن أبی وقاص رضی الله تعالى عنهم فتكلم قوم وقالوا یستعمل هذا الغلام على المهاجرین الأولین والأنصار أی لأن سن أسامة رضی الله تعالى عنه كان ثمان عشرة وقیل تسع عشرة سنة وقیل سبع عشرة سنة ... وقیل كان عمر أسامة رضی الله تعالى عنه عشرین سنة ولما بلغ رسول الله صلى الله علیه وسلم مقالتهم وطعنهم فی ولایته مع حداثه سنه غضب صلى الله علیه وسلم غضبا شدیدا وخرج وقد عصب على رأسه عصابة وعلیه قطیفة وصعد المنبر فحمد الله وأثنى علیه ثم قال أما بعد أیها الناس فما مقالة بلغتنی عن بعضكم فی تأمیری أسامة ولئن طعنتم فی تأمیری أسامة لقد طعنتم فی إمارتی أباه من قبله وأیم الله إن كان لخلیقا بالإمارة وإن ابنه من بعده لخلیق للإمارة وإن كان لمن أحب الناس إلى وإنهما منظنة لكل خیر فاستوصوا به خیرا فإنه من خیاركم وتقدم أنه رضی الله تعالى عنه كان یقال له الحب ابن الحب وكان رسول الله صلى الله علیه وسلم یمسح خشمه وهو صغیر بثوبه

 [3] العینی - عمدة القاری - ج 18 - ص 76 – 77 ابن أبی الحدید - شرح نهج البلاغة - ج 1 - ص 159 - 160

[4]  ابن أبی الحدید - شرح نهج البلاغة - ج 1 - ص 159 - 160

[5]  انانی كه علت تخلف از لشكر اسامه را اشفاق و محبت نسبت به رسول خدا میگویند باید پاسخ بدهند كه این چگونه محبت است كه او را نادان میخوانند(العیاذ بالله) آیا نرفتن آنها به خاطر محبت بود یا اینكه جلو وصیت را بگیرند؟

[6] سوال : سنیان پیرو كدام سنت اند ؟!

[7]  البخاری - صحیح البخاری - ج 4 - ص 31و - ج 5 - ص 137 -و - ج 7 - ص 9 و- ج 8 - ص   161
مسلم النیسابوری - صحیح مسلم - ج 5 - ص 75 – 76
احمد بن حنبل - مسند احمد - ج 1 - ص 324 – 325 و ج 1 - ص 336
النسائی - السنن الكبرى -ج 3 - ص 433 – 434  و - ج 4 - ص 360
الصنعانی- عبد الرزاق - المصنف - ج 5 - ص 438 - 439
ابن سعد- محمد- الطبقات الكبرى  - ج 2 - ص 243 - 245

[8] احمد بن حنبل - مسند احمد - ج 3 - ص 59

[9] النیسابوری- الحاكم - المستدرك - ج 3 - ص 109 - 110

[10] همان  ج 3 - ص 533

 ترمذی - سنن الترمذی - ج 5 - ص 327 – 328 و 329

[11] عده ای برای توجیه این عمل خلیفه به دیگر روایاتی كه نشان میدهد در این گفتار خلیفه تنها نبوده است تمسك میكنند كه ما در پاسخ آنان میگوئیم : این عمل حتی اگر با اجماع قطعی صحابه هم باشد در برابر نص قران و توهین به رسول خدا (ص) است و همه آنان مقصر اند و خود این نشانگر عدم توجه و تعهد بعضی از صحابه به دستورات پیامبر است پس چگونه میتوان آنان را امین و حافظ دین دانست و بر خلاف سیره آنان و آیات و روایات  همه انان را عادل دانست ؟!