بسم الله الرحمن الرحیم

(فونت این نوشتار b lotus می باشد)

شیعه و نمازهای سنت (آیا شیعیان نمازهای سنت را قبول ندارند؟)

یکی از اتهاماتی که مخالفین شیعه به شیعیان وارد می‌کنند این است که شیعه نماز سنت را قبول ندارد و آنرا نمی‌خواند. در حالی که پیامبر فرموده‌اند: من ترک سنتی فلیس منی...

در پاسخ این اتهام باید گفت که

1-       پیروان اهل بیت براساس تإسی و متابعت از ثقلین معتقدند که انسان در روابط دینی و اجتماعی خود ممکن است با یکی از پنج حالت رو به رو شود.

 

رابطه انسان با امور دینی:

1-       رابطه    وجوب

2-       رابطه   حرمت

3-       رابطه استحباب

4-       رابطه کراهت

5-       رابطه   اباحه

که هر کدام تعریف خاصی دارند:

واجب عملی است که انجام آن موجب رضایت و خشنودی خداوند و پاداش اخروی می‌شود و ترک آن موجب غضب خداوند و عقاب اخروی می‌گردد.

حرام: عملی است که ترک آن مورد رضایت خداوند و انجام آن موجب سخط الهی است.

مستحب: انجام آن موجب رضایت خداوند و پاداش اخروی است ولی ترک آن موجب عقاب نیست.

مکروه: ترک آن موجب رضایت خداوند و انجام آن موجب عقاب نیست.

مباح: ترک و انجام آن یکسان است.

شیعیان تمام اعمال را در قالب این پنج حکم می‌دانند.

2-       از دیدگاه شیعه دستورات رسول خدا با دستورات خداوند هیچ تفاوتی ندارد زیرا قرآن می‌فرماید:

وَمَا آَتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ (حشر7)
(آنچه را که فرستاده ما به شما داد بگیرید و آنچه را که نهی نمود ترک کنید.)

و نیز خداوند گفته‌های پیامبر را وحی معرفی نموده است،

وَمَا یَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَى (النجم آیات 3و4)

پیامبر ما از هوی نفس و بیهوده سخن نمی‌گوید، هر آنچه را که بر زبان جای می‌کند وحی الهی است و یا در جایی خداوند اطاعت از رسول خود را همپایه اطاعت از خداوند قرار داده است، اطیعوالله و اطیعوالرسول.(نساء59) از خدا و رسولش اطاعت کنید.

پس از نظر شیعه تفاوت گذاشتن میان دستورات خدا و رسول امری ناپسند است،  و از نظر قرآن مردود است.

3- همانگونه که در قران کریم دستوراتی وجود داردکه دلالت بر استحباب دارد؛ مانند انفاق فراتر از واجب ، صدقه دادن ،اطعام فقراء  در حال اعسار و سختی، نماز شب برای غیر پیامبر(ص)[1] دستورات پیامبر گرامی اسلام نیز به دودسته وجوب و حرمت تقسیم میشود.

الف: دستوراتی که بصورت مولوی و امر وجوبی صادر شده است ، که ترک آن حرام و موجب عقاب میشود مانند ختنه کردن فرزندان، اجراء صیغه عقد، کیفیت و تعداد رکعات نماز های یومیه، و.....

ب: دستوراتی که بصورت استحبابی صادر شده است؛ مانند: نماز شب، نماز های استجبابی ماه مبارک رمضان، نوافل یومیه[2]، تعیین مهر المثل در مهر زنان، زیارت قبور، اذان و اقامه و....

4- نمازهای نافله یومیه که اهل سنت از آن به عنوان سنت یاد میکنند داخل در حکم مستحب است و و انجام آن واجب نمی باشد و چنانچه در تعریف عمل مستحبی گذشت انجام آن ثواب دارد و ترک آن عقاب ندارد.

حکم تارک سنت درمنابع اهل سنت

برادران اهل سنت بهتر است قبل از متهم نمودن دیگر مسلمانان به منابع روایی خویش مراجعه نمایند و بدون هیچ گونه تعصب و حب و بغض قضاوت نمایند.

در صحیح بخاری و دیگر منابع روایی اهل سنت در باب های مختلفی نقل شده است که مردی از اهل نجد خدمت رسول خدا (ص) رسید و از احکام اسلام پرسید؛ پیامبر(ص) فرمود: نماز های پنجگانه ، پرسید آیا غیر از این نمازها نماز دیگری برمن هست؟ فرمودند: مگر اینکه مستحب انجام دهی!
عرض کرد دیگر: فرمود روزه ماه مبارک رمضان ؛ عرض کرد
ٱیا غیر از  روزه واجب دیگر روزه‌ای بر من است؟ فرمود: مگر اینکه مستحبی انجام دهی! ....پیامبر (ص) از زکاة و بعضی دیگر واجبات برایش فرمودند و او در هر بار سوالش را در باره اضافه بر واجب تکرار نمود و پیامبر هم می فر مودند مگر اینکه مستحبی انجام دهی!.

مرد نجدی صورت برگرداند در حالیکه میگفت ؛ بخدایی که تورا به پیامبری مبعوث گرداند، سوگند! که هرگز بر آنچه که واجب بر من شده، اضافه نخواهم کرد و از واجبات چیزی کم نمی کنم.
پیامبر(ص) فرمود: این مرد رستگار شد و یا فرمود این مرد داخل در بهشت است.

حدثنا قتیبة ... طلحة ابن عبید الله ان اعرابیا جاء إلى رسول الله صلى الله علیه وسلم ثائر الرأس فقال یا رسول الله أخبرنی ما إذا فرض الله علی من الصلاة فقال الصلوات الخمس الا ان تطوع شیئا فقال أخبرنی بما فرض الله علی من الصیام قال شهر رمضان الا ان تطوع شیئا قال أخبرنی بما فرض الله علی من الزكاة قال فأخبره رسول الله صلى الله علیه وسلم شرائع الاسلام قال والذی أكرمك لا أتطوع شیئا ولا انقص مما فرض الله علی شیئا فقال رسول الله صلى الله علیه وسلم أفلح ان صدق أو دخل الجنة ان صدق[3]

این روایت دراکثر کتابهای روایی بویژه صحاح ششگانه که معتبرترین منابع پس از قران نزد اهل سنت است نقل شده است.

چنانچه در این روایت به وضوح مشخص میشود، پیامبر اکرم(ص) نماز های نافله(سنت) را در شمار مستحبات قرار داده است و اگر این نماز ها حکمی غیر از استحباب داشت، پیامبر گرامی اسلام(ص)نباید وعده بهشتی بودن وی را میداد، در حالیکه مرد نجدی قسم یاد کرد که آن هارا ترک کند.

بر مطالب فوق این نکته را باید اضافه نمود که میان تارک سنت و منکر سنت تفاوت است، چنانچه از روایات مرد نجدی مشخص شد، شخص میتواند با ترک سنت اهل بهشت باشد، اما منکر سنت ؛ حکمش تفاوت دارد و حتی اگر ش به انکاربه انکار نبوت کشانده شود حتی میتوان گفت چنین شخصی مرتد است.

قابل یاد آوری است که اشکال کنندگان به شیعه از یک نکته غافل شده اند و  آن اینکه شیعه در شبانه روز پنجاه و یک رکعت نماز واجب و مستحبی دارد.

هفده رکعت واجبات یومیه و سی و چهار رکعت نماز های نافله که به ترتیب رکعات هر نماز ذکر میشود.

نماز صبح              2  رکعت

نماز ظهر               8  رکعت

نماز عصر              8  رکعت

نماز مغرب            4  رکعت

نماز عشاء             2  رکعت (نشسته در حکم یک رکعت ایستاده)

نماز شب              11  رکعت(نافله شب8 رکعت نماز شفع 2 رکعت نماز وتر 1 رکعت)

چند سوال:

آنان که تارک سنت را کافر بحساب میاورند فکر کنند و  وجدانشان را قاضی قرار دهند.

 

1-  وقتی نماز اهل سنت قضاء می‌شود، نمازهای سنت را قضاء نمی‌کنند (اکثریت قریب به‌اتفاق چنین‌اند) حکم این ترک سنت چیست؟

2- اگر کسی به مسجد برسد در حالیکه نماز جماعت برپا شده است و فرصتی برای خواندن نماز های سنت نیست؛ حکم این تارک سنت چیست؟

3- مسافرین معمولاً در سفرها نمازهای سنت را ترک می‌کنند. آیا از دین خارج می‌شوند؟

4- اهل سنت معتقد به عدالت جمیع صحابه اند.اگر بپذیرند که تارک سنت در حکم منکر سنت است باید ان صحابی نجدی را ـکه سوگند به ترک سنت ها یاد کردـ از دین خارج بدانند. و این برخلاف اصل عدالت صحابه و در حکم تکذیب رسول خدا (ص) است زیرا پیامبر با اینکه او سوگند یاد کرد که سنت‌ها را ترک کند او را اهل بهشت معرفی نمود. (یک عده‌ کاسه‌ی از آش داغتر، حکم تکفیر صادر میکنند.فاعتبروا یا اولی الابصار).

آخرین نکته و مهمتر از همه:

ما شیعیان افتخار پیروی از رسول خدا (ص) را بواسطه اهل بیت عصمت و طهارت داریم و فقه ما از اهل البیت، بویژه از امام صادق علیهم السلام است که امامان مذاهب چهارگانه اهل سنت مفتخر به شاگردی ایشان می‌باشند. و گفتار و رفتار ما بر اساس سیره ائمه معصومین علیهم السلام می باشد، آنچه را که آنان واجب بدانند واجب است و آنچه را که مستحب بدانند مستحب است و تخلف از دستورات آنان را بر خود حرام میدانیم.

 

 



[1] بطور کلی در قران هر عملی نیکی دو مرحله دارد یکی مرحله وجوب و دیگری مرحله نفل و یا استحباب آن که مثالهایش گذشت.

[2] که در میان اهل سنت به نماز های سنت معروف شده است.

[3] صحیح البخاری - البخاری - ج 8 - ص 60(کتاب الصوم باب وجوب الصوم حدیث1891)