امام رضا (علیه السلام) از پدر گرامی خود و او از پدران بزرگوارش، و آنان هم از امیرالمؤمنان امام علی علیه السلام نقل كرده اند كه  حضرت پیامبرم مکرم (ص) چنین فرمود: یكی از روزهای آخر ماه شعبان و در آستانهٔ رمضان پیامبر خدا، خطاب به ما، خطبهٔ مهمی خواند كه مضمونش آنچنین است: 

۱- ای مردم، ماه خدا، همراه بركت و رحمت و آمرزش گناهان به شما روی آورده است. 

۲- ماهی است كه از همه ماه¬ها ارزشمندتر و با فضیلت‌تر است. 

۳- روزهایش ارزشمندترین روزهاست. 

۴- و شبهایش با فضیلت‌ترین شب هاست. 

۵- و ساعت هایش از همهٔ ساعت‌ها ارزشمند‌تر و ارجمندتر است. 

۶- ماهی است كه شما به میهمانی خدا دعوت شده اید. 

۷- و خدا شما را در این ماه گرامی داشته است. 

۸- نفس‌های شما در ماه رمضان تسبیح است. 

۹- و خوابتان عبادت خداست. 

۱۰- و عمل شما مورد قبول درگاه خداست. 

۱۱- و دعایتان در این ماه عزیز مستجاب است. 

۱۲- با نیت‌های درست و دلهای پاك، خواسته هایتان را از خدا بخواهید. 

۱۳- و بخواهید كه شما را در این ماه به گرفتن روزه توفیق دهد. 

۱۴- و نیز به تلاوت قرآن موفق سازد. 

۱۵- انسان شقی كسی است كه در این ماه مورد بخشش و آمرزش خدا قرار نگیرد. 

۱۶- با گرسنگی و تشنگی این ماه، به یاد گرسنگی و تشنگی قیامت بفتید. 

۱۷- و به فقرا و محرومان صدقه بدهید. 

۱۸- در ماه رمضان به بزرگانتان احترام كنید. 

۱۹- و به كودكان و افراد كوچك تر، از هیچ محبتی دریغ نورزید. 

۲۰- در این ماه بیشتر صلهٔ رحم نمایید. 

۲۱- زبان خود را از گفتار ناپسند و زشت نگهدارید. 

۲۲- و از آنچه خدا بر شما حلال نكرده است، چشمانتان را ببندید. 

۲۳- و آن چه را كه شنیدنش بر شما حلال نیست، گوش ننمایید. 

۲۴- و به یتیمان مهر و محبت كنید تا بر یتیمان شما مهرورزند. 

۲۵- و از گناهانتان توبه كنید. 

۲۶- به هنگام نماز، دو دست خود را به دعا به پیشگاه خدا بلند كنید. 

۲۷- چه آن كه آن لحظه‌ها بهترین لحظه هاست. 

۲۸- خداوند در آن لحظات با مهر و لطف بر بندگان می‌نگرد. 

۲۹- و اگر از او درخواست كنند، جواب می‌دهد. 

۳۰- و وقتی او را بخوانند، لبیك می‌گوید. 

۳۱- و دعای آنان را اجابت می‌كند. 

۳۲- ای مردم! جانتان در گروه اعمال شماست، با طلب مغفرت از خدا، آزادش كنید. 

۳۳- و شانه‌های شما از وزر و وبال گناه و زشتی‌های سنگینی می‌كند، با سجده‌های طولانی، آن وزر و وبال را سبك كنید. 

۳۴- بدانید كه خداوند به عزت خود قسم یاد كرده است كه نمازگزاران و سجده كننده گان را عذاب نكند. 

۳۵- ای مردم! هر كسی از شما روزه دار مؤمنی را افطار دهد، چنان است كه گویا بنده ای را آزاد كرده، و خداوند از لغزش‌های گذشته اش می‌گذرد. 

۳۶- یكی عرض كرد! ای رسول خدا، همهٔ ما قدرت افطاردادن و سیركردن شكم افراد را نداریم. 

۳۷- پیامبر فرمود: با پاره¬ی خرما، و مقداری آب، آتش را از خود دور كنید. 

۳۸- ای مردم! اگر كسی در این ماه اخلاق خودش را نیكو و اصلاح كند، جواز عبور از پل صراط برای او خواهد بود. 

۳۹- و آن كسی كه در این ماه بر زیردستان خود آسان گرفته و سخت گیری نكند، خداوند حساب را بر او آسان می‌گیرد. 

۴۰- و كسی كه در این ماه مردم از شرش در امان باشند، خداوند در قیامت غضب خود را از او باز می‌دارد. 

۴۱- و كسی كه یتیمی را نوازش نماید، در قیامت مورد نوازش خداوند خواهد بود. 

۴۲- و كسی كه صله¬ی رحم كند، خداوند رحمتش را در قیامت بر او فرو¬می¬فرستد. 
۴۳- و كسی كه قطع رحم كند، خداوند رحمتش را در قیامت از او دور دارد. 

۴۴- و كسی كه یك نماز مستحبی به قصد اطاعت و بندگی به جا آورد، خداوند برآت آزادی از آتش جهنم را برای او صادر می‌كند. 

۴۵- و كسی كه یك واجب را انجام دهد ثواب هفتاد واجب به او داده می‌شود. 

۴۶- و كسی كه در این ماه بر من زیاد درود فرستد، خداوند كفهٔ میزان عمل نیك او را در قیامت سنگین می‌كند. 

۴۷- و كسی كه یك آیه در این ماه از قرآن تلاوت كند، پاداش یك ختم قرآن را خواهد داشت. 

۴۸- ای مردم، درهای بهشت در این ماه باز است، از خدا درخواست كنید كه ان را بر روی شما نبندد. 

۴۹- و درهای جهم بر روی شما بسته است، از خداوند بخواهید كه آن را بر روی شما نگشاید. 

۵۰- و شیطان در این ماه درغل و زنجیر است، از خداوند بخواهید كه آن را بر شما مسلط نكند. 

۵۱- امیرالمؤمنین گفت: از جا برخاستم و عرض كردم: ای رسول خدا، كدام عمل در این ماه ارزشمند‌تر است؟ 

فرمود: ای ابالحسن، ارجمندترین عمل در رمضان آن است كه انسان از آن چه خدا حرام كرده است، دوری جوید. 

آن گاه گریه كرد. عرض كردم: چه چیزی باعث گریهٔ شما شد؟ 

فرمود: علی جان، گریهٔ من برای این است كه در این ماه در حالی كه به نماز ایستاده ای فرق سرت به دست شقی‌ترین انسان شكافته می‌شود، و محاسن شریف تو خضاب می‌گردد.

امیرالمؤمنین عرض كرد: ای رسول خدا، آیا دین من سالم است؟ 

رسول خدا فرمود: آری، در سلامت كامل دینی قرار داری. 

۵۲- سپس فرمود: یا علی، قاتل تو، قاتل من است، و كسی كه بر تو غضب كند بر من غضب كرده است. 

۵۳- و كسی كه به تو دشنام دهد به من دشنام داده است، تو برای من به منزلهٔ جان من هستی، روح تو از روح من است و طینت تو از طینت من است. 

۵۴- خدای تبارك و تعالی، من و تو را آفرید و انتخاب كرد. 

۵۵- مرا برای نبوت و پیامبری، و تو را برای امامت امت اسلامی اختیار كرد، و هر كسی امامت تو را انكار كند، در حقیقت منكر نبوت من شده است. 

منبع: بحار/ ج۹۶/ص۱۵۷ و ۳۵۸؛ عیون أخبار الرضا/ ج۱/ص۲۹۵